Πρόσφατα (αρχές 2008) στην περιοχή του Αγίου Νικήτα, βρέθηκε, για πρώτη φορά στη Λευκάδα, αρχαϊκός τάφος, της Μυκηναϊκής περιόδου. Συγκεκριμένα κατά την διάρκεια εργασιών διαπλάτυνσης του επαρχιακού δρόμου από Άγιο Νικήτα προς το "Καθίσμα" που εκτελούνταν από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λευκάδας, αποκαλύφθηκε (και δυστυχώς καταστράφηκε εν μέρει) ένας μικρών διαστάσεων θολωτός τάφος. Το μνημείο εντοπίστηκε εκ των υστέρων από τους τεχνίτες της ΛΣΤʼ ΕΠΚΑ στη Λευκάδα και ακολούθησε η ανασκαφή του από την προϊσταμένη της υπηρεσίας αυτής . Σύμφωνα με δήλωση της τελευταίας,«O τάφος περιείχε πολλές, πλην όμως διαταραγμένες, ταφές και αρκετά σημαντικά ευρήματα, ανάμεσά τους μικρά πήλινα θρυμματισμένα αγγεία, δύο σφραγιδόλιθους από στεατίτη, χάντρες από διάφορα υλικά, χάλκινη στρεβλωμένη φυλλόσχημη απόληξη αιχμής, πήλινα σφονδύλια κ.λπ.»
Σύμφωνα με την ίδια «Πρόκειται για σημαντική ανακάλυψη σε ό,τι αφορά στην προϊστορία της Δυτικής Ελλάδας και των Ιονίων Νήσων, καθώς προστίθεται μία νέα μυκηναϊκή θέση. Ιδιαίτερη σημασία ωστόσο αποκτά το εύρημα για τη Λευκάδα καθώς μέχρι σήμερα απουσίαζε σχεδόν η μυκηναϊκή παρουσία στο νησί και η αποκάλυψη του τάφου προσδίδει πλέον νέες διαστάσεις στην έρευνα».
Εδώ πρέπει να αναφερθεί ότι με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού που αναπτύχθηκε ανάμεσα στον 17ο και 11ο αι. π.Χ., κυρίως στην κεντρική και νότια ηπειρωτική Ελλάδα. Το επίθετο «μυκηναϊκός» προέρχεται από την πρώτη αρχαιολογική θέση στην οποία εντοπίστηκε, τις Μυκήνες, που αποτελούν και ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του. Κατά την περίοδο ακμής του εξαπλώθηκε και στην Κρήτη, στα νησιά του Αιγαίου και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα πληροφορίες που διαθέτουμε για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό, κέντρα εγκατάστασης των Μυκηναίων υπήρξαν επίσης τόσο στη Νότια Ιταλία, όσο και στη Σικελία. Με δεδομένο ότι την εποχή εκείνη το νησί της Λευκάδας ήταν ενωμένο με τη στεριά, ο όρμος του Αγίου Νικήτα αναμένεται να ήταν πολύ σημαντικός για τη ναυσιπλοΐα, καθώς θα αποτελούσε ουσιαστικά το μοναδικό καταφύγιο πλοίων στη Δυτική πλευρά της Νήσου . Μ’ αυτή τη λογική μπορεί να ερμηνευθεί, το εκ πρώτης όψεως παράδοξο γεγονός της ανεύρεσης στοιχείων Μυκηναϊκού Πολιτισμού ειδικά στον Άγιο Νικήτα και όχι σε άλλες τοποθεσίες της νήσου, αφού καθώς φαίνεται αυτό αποτελούσε σημείο προσέγγισής της και καταφύγιο των «Μυκηναίων» στην πορεία τους προς την Ιταλία.
Τα βέλη απεικονίζουν κατά προσέγγιση την πορεία των «Μυκηναίων» αλλά η ακριβής διαδρομή στη Δυτική Ελλάδα πρέπει να διερχόταν από την θαλάσσια περιοχή μεταξύ των Ιονίων Νήσων και της ξηράς και μετάβαση στην Ιταλία μέσω του πορθμού του Οτράντο, καθώς με τα ναυτικά μέσα της εποχής ήταν παρακινδυνευμένο το ταξίδι στην ανοικτή θάλασσα. Παρέκκλιση από τη διαδρομή αυτή γινόταν μόνο κατά τη παράκαμψη της Λευκάδας καθώς δεν υπήρχε τότε θαλάσσιος δρόμος μεταξύ του νησιού και της στεριάς. Μέχρι τώρα έχουν βρεθεί Μυκηναϊκοί θολωτοί τάφοι στην Ανατολική πλευρά της Κεφαλονιάς και στις Δυτικές ακτές της Ηπείρου και ο τάφος αυτός στη Δυτική ακτή της Λευκάδας μοιάζει να συμπληρώνει το πάζλ
Με βάση τις παραπάνω σκέψεις φαίνεται ότι η ευρύτερη περιοχή της Δυτι-κής Λευκάδας επιφυλάσσει εκπλήξεις για τους αρχαιολόγους, καθώς τόσο η περιοχή του Αγίου Νικήτα, όσο και νοτιότερα, η περιοχή του σημερινού Δήμου Απολλωνίων με το διάσημο κατά την αρχαιότητα ναό του «Λευκάτη Απόλλωνος» του οποίου η ίδρυση χάνεται στα βάθη του χρόνου, πρέπει να είχε πολύ μεγάλη σημασία για την ναυσιπλοΐα κατά τους Μυκηναϊκούς και Ομηρικούς χρόνους. Η Λευκάδα κατά την Μυκηναϊκή εποχή, φαίνεται ότι αναδείχθηκε κυρίως σαν σταθμός του ταξιδιού προς την Δύση και οι ταξιδιώτες αρχικά πρέπει να προσέγγιζαν το νησί στη περιοχή της Βασιλικής, όχι μόνο για ανεφοδιασμό, αλλά και για σπονδές στον παρακείμενο αρχαίο ναό που αργότερα έγινε γνωστός σαν ναός του Απόλλωνα. Σημειωτέον ότι ο Απόλλων εθεωρείτο θαλάσσια θεότητα και οι αρχαίοι πίστευαν ότι καθόριζε τον καιρό στα πελάγη. Πιθανά μάλιστα εκεί να παρέμεναν κάποιο χρονικό διάστημα προς αναμονή ευνοϊκών ανέμων, καθώς έπρεπε πλέον να πλεύσουν σε ανοιχτή θάλασσα μέχρι το Άκτιο, (όπου υπήρχε άλλος ναός του Απόλλωνα). Σ’ αυτή τη διαδρομή ο όρμος του Αγίου Νικήτα ήταν το μοναδικό σχετικά ασφαλές καταφύγιο σε περίπτωση που ενέσκηπτε κακοκαιρία κατά την πορεία του πλοίου (π.χ. ισχυροί Νότιοι άνεμοι). Αυτό πρέπει να ήταν ένα σύνηθες περιστατικό και η παραμονή στην περιοχή μπορούσε να διαρκέσει αρκετό χρονικό διάστημα, καθώς και σήμερα παρατηρούνται συχνά μεγάλοι περίοδοι θαλασσοταραχής, ακόμα και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η ανάπτυξη της Ανατολικής περιοχής, όπου βρίσκονται σήμερα και τα ερείπια της αρχαίας πρωτεύουσας της νήσου, πρέπει να επήλθε αργότερα, μετά τον 7ο πΧ αιώνα και την διάνοιξη του διαύλου από τους Κορίνθιους, καθώς πριν από αυτήν η θαλάσσια οδός που οδηγούσε εκεί ήταν αδιέξοδη.
Για όσους συσχετίζουν το παραπάνω εύρημα με την θεωρία, ότι η Λευκάδα είναι η Ομηρική Ιθάκη, θα έλεγα ότι είμαστε ένα βήμα πιο κοντά, καθώς η διαδρομή προς την Δύση και στην Ομηρική Εποχή ήταν ασφαλώς η ίδια. Αν όμως υπάρχει πιθανότητα κάπου να είναι θαμμένη η αρχαία Ιθάκη, δεν θα είναι βέβαια κατά μήκος μιας αδιέξοδης διαδρομής όπως πχ στη περιοχή του Νυδριού, όπου έκανε ανασκαφές ο Dorpfeld αλλά πάνω στο δρόμο των πλοίων π.χ περιοχή Αγίου Πέτρου. Υπήρχε παρουσία ανθρώπων κατά την αρχαιότητα σ’ αυτά τα μέρη; Τα πρόσφατα και παλαιότερα ευρήματα κραυγάζουν «-Ναι!». Για να επιβεβαιωθούν όμως αυτά, ίσως δεν φτάνει απλά ένας καινούριος W. Dorpfeld ο οποίος θα αφιερωθεί σ’ αυτό το σκοπό, αλλά είναι απαραίτητο να υπάρξει περισσότερο ενδιαφέρον και από τη πολιτεία για την επίτευξη αυτού του στόχου. Αν οι αρχαιολογικά υπεύθυνοι για το νησί βρίσκονται στο…. Μεσολόγγι, οι ανασκαφές γίνονται κατά λάθος από τους χειριστές των εκσκαφέων και τα ευρήματα αφήνονται στη μοίρα τους να καταρρέουν (όπως μοιάζει να συμβαίνει και τώρα), δύσκολα θα έχουμε κάτι να μελετήσουμε στο μέλλον για να διατυπώσουμε συμπεράσματα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου